@title

اسانس چیست ؟


اسانس ها مایعاتی فرار، منعکس کننده و ترکیباتی معطر و بی رنگ با منشأ ترپنی و الکلی و … می باشند.

اسانس ها مخلوطی از مواد مختلف با ترکیبات شیمیایی بسیار متفاوت از یکدیگر بوده که باعث بوی خوش یا مزه در گیاه می باشد.

اسانس ها در بسیاری از گیاهان وجود داردند که از مهمترین تیره های دارای اسانس می توان به تیره های نعنائیان، چتریان، کاج ، برگ بو، و بعضی از گیاهان خانواده روزاسه و کاسنی … اشاره کرد.

اسانس ها در برخی بافت های گیاهی مانند: مرکز سلول یا در محل ذخیره اسانس زیر پوشش کرکی، غده های کوچک یا در فضای میان سلولی جمع می شوند.

به عنوان مثال در گیاهان خانوده نعنائیان اسانس ها در تارهای ترشح کننده، در خانواده روزاسه به ویژه گل سرخ در گلبرگ ها، در تیره کاج در مجرا های لیزیژن و شیزوژن و در تیره فلفل در سلول های پارانشیمی وجود دارند.

عطر یا اسانس آمیزه و ترکیبی است که از روغن های اساسی از تقطیر گل ها ،گیاهان علف ها ،آب،الکلو پایدارکننده هاکه وظیفه پیوند دادن عطرهای گوناگون را به عهده دارند بدست می آید.

در ساخت ادکلن از ۷%تا ۱۴% عطر واسانس و سایر ترکیبات همچون الکل،آّو فیکساتور که وظیفه ترکیب بین اجزا را به عهده دارند،استفاده می شودودر ساخت دئودورانتو انواع اسپری های خوشبو کننده هوا و بدن ۱ تا ۵% عطر و اسانس،۴۵%الکل و آب ،و ۵۰%گاز مایع بی بو که در قوطی های مخصوص تزریق می شوند استفاده می شود

تاریخچه استفاده از اسانس ها

استفاده از عصاره، اسانس ها و مواد خوشبو کننده فرآوری شده از گیاهان در زمان های بسیار دور برای حفظ سلامتی و تقویت جسمانی و روحی رایج بوده است.

مصریان ۴۵۰۰ سال پیش از میلاد از عصاره گیاهان معطر مانند گل رز، برگ درخت سدر و موارد مشابه دیگر برای مصارف آرایشی و طبی و مناسک مذهبی و آئین ها استفاده می کردند. اسناد به دست آمده نشان می دهد که مصریان ۴ قرن پیش از میلاد برای مو میایی کردن فراعنه از این اسانس ها استفاده می کردند.

مومیاگران بعد از خارج نمودن احشاء بدن، شکم مرده را از اسانس های سیر، دارچین و مواد معطر دیگر پر می کردند.

در کشور چین استفاده از گیاهان دارویی و مواد طبیعی قدمت چند هزار ساله داردو از مواد روغنی در گیاه درمانی و مراسم مذهبی و سنتی استفاده می کردند.

در هند باستان، گیا هان معطر و خوشبو در زندگی روزمره و مراسم مذهبی بخصوص از عطر گل های رز و یاسمن و بخور صندل در معابد و مکان های مقدس استفاده می کردند.

در یونان و روم قدیم این روغن ها برای معطر ساختن بدن و تسکین درد و مساژ درمانی و حمام درمانی استفاده می شده است.

در ایران باستان علاوه بر موارد گفته شده در همه این تمدن ها ، انواع مواد معطر در مراسم آئینی – مذهبی – در مساجد امامزاده ها و … استفاده می کردند.

گلاب گیری از گل سرخ از دیر باز در تمدن ایرانی جای دارد. از گلاب در مصارف خانگی ، لوازم آرایشی و بهداشتی، نیز استفاده می شده است.

در طب سنتی ایران اسانس نعنا، بید مشک، زیره و … کاربرد های زیادی در درمان بیماری ها به ویژه درمان بیماری های معده و بسیاری موارد دیگر داشته است.

خصوصیات اسانس ها:

این مواد،در دمای بالاتر از ۵۰تا ۶۰ درجه سانتی گراد ودر مجاورت هوا(در معرض نور) بسیار سریع اکسیدو پلیمریزه شده و به رزین تبدیل می گردند و به همین دلیل به نام روغن های فرار، روغن معطر، روغن های استری … نا میده می شوند.

اسانس ها ترکیباتی بی رنگ هستند و به علت گذشت زمان تیره می گردند.

اسانس ها به دلیل فرار بودن باید در ظروف کاملا بسته نگهداری شوند.

اسانس ها در الکل محلول هستند و بوی و ویژگی های خود را به آن می دهند و با آب کمی قابل اختلاط می باشند.

این مواد قابل تقطیر شدن هستند و می توان به روش تقطیر آن ها را استخراج نمود.

بو، و طعم این مواد بی نهایت متفاوت است و این به علت ترکیبات و یژه در این گیاهان می باشد. و دارای طعم های شیرین، تلخ، ملایم، گس و تند و سوزاننده می باشند.

تفاوت روغن های معطر با روغن های معمولی

روغن های معطر فاقد ترکیبات اسید های چرب هستند در حالی که روغن های ثابت در ساختمان خود حاوی استر های گلسرین و اسید های چرب می باشند.

بر خلاف روغن های معمولی بر روی کاغذ یا پارچه لکه بر جای نمی گذارند.

روغن های معطر بر خلاف روغن های معمولی قابل تقطیر می باشند و در مجاورت هوا اکسید می شوند.